Pojmovi
A B V G D E Ž Z I J K L M N O P R S T U F H C
A
Abiotički - ne pripada živoj već mrtvoj prirodi
Abiotički faktori - fizički i hemijski faktori
Aditivi - hemijske supstance koje se u malim količinama dodaju namernicama da bi im se produžio vek trajanja ili poboljšao ukus miris boja ili čvrstina
Adsorpcija - upijanje hemijske materije na površini čvrste koja se zove adsorbent
Aerozagađenje - zagađenje vazduha
Aerosol - razbijene čestice tečnosti ili čvrstih tela u vazduhu
Akutno - trenutno u početku
Alfa-čestice - pozitivno naelektrisane krupne čestice
Aminokiseline - osnovne jedinice belančevina
Aerobi - organizmi koji žive samo u prisustvu kiseonika
Anaerobi - organizmi koji žive u uslovima bez kiseonika
Antibiotici - supstance biološkog porekla koje sprečavaju razmnožavanje određenih mikroorganizama ili ih uništavaju
Antioksidansi - hemijske materije koje sprečavaju promenu boje hrane ili užeglosti masti
Atmosfera - vazdušni omotač Zemlje
Autekologija - ekologija individualnih organizama
Autotrofni organizmi - organizmi koji mogu iz neorganske da stvaraju organsku materiju uz pomoć sunčeve ili hemijske energije
B
Bekerel - jedinica za merenje radioaktivnosti radioaktivnog izvora
Bel - jedinica za merenje jačine zvuka
Beta-čestice - negativno naelektrisane male čestice
Biološki monitoring - praćenje akumulacije zagađujućih materija u organizmu
Biom - skup većeg broja karakterističnih ekosistema u okviru jedne klimatske oblasti
Biomasa - masa žive materije iskazane organizmima
Biosfera - čitav prostor na Zemlji naseljen živim svetom
Biotički - koji pripada živoj prirodi
Biotički faktori - uticaji živih bića na druge organizme
Biotop - životno stanište životna sredina
Biocenoza - životna zajednica
Biocenologija - ekologija životnih zajednica
Buka - neprijatan zvuk nastao nepravilnim treperenjem materija
V
Vegetacija - biljni pokrivač jednog podučja
Veštačka đubriva - hranljive materije industrijskog porekla potrebne za ishranu i povećane prinose biljaka
Veštačko zračenje - radioaktivno zračenje iz veštačkog izvora
Vibracije - zvučni talasi učestalosti manje od 16 Hz koje nastaju oscilatornim kretanjem čvrstih tela
G
Gama-zraci - neutralni elektromagnetni talasi malih talasnih dužina i velike prodornostiGrej - jedinica za merenje apsorbovane doze jonizujućeg zračenja
Gustina populacije - prosečan broj jedinki na jedinici životnog prostora
D
DDT - skraćeni naziv za poznati insekticid
Degradacija - opadanje spuštanje na niži stepen vrsta izmene životne sredine
Demekologija - ekologija populacije
Denitrifikacija - završna etapa u kruženju azota u kojoj se nitratni azot redukuje i svodi na elementarni
Deponija - smeštaj
E
Ekologija čoveka - proučava odnose čoveka i životne sredine
Ekološka valenca - raspon kolebanja ekološkog faktora u okviru kojeg je moguć opstanak određene biljne ili životinjske vrste
Ekološka niša - mesto i uloga određenoga organizma u ekosistemu
Ekološke piramide - grafički piramidalni prikaz količinskih odnosa pojedinih članova lanca ishrane u ekosistemu
Ekološki sistemi - samostalni biološki sistemi
Ekološki faktori - faktori sredine koji utiču na organizam
Emisija - puštanje zagađujućih materija
Emulgatori - materije koje doprinose potrebnoj čvrstini prehrambenog proizvoda
Endemičan - organizam koji živi samo u ograničenoj oblasti
Erozija - odnošenje zemljišta pod dejstvom vode ili vetra
Eutrofni ekosistemi - produktivni ekosistemi
Ž
Životna zajednica - biocenoza
Životna sredina - životni prostor životno stanište u kome živi individua ili određena biocenoza
Životno stanište - biotop prostor koji se odlikuje specifičnim ekološkim faktorima
Z
Zagađenje - nepoželjne promene životne sredine koje mogu štetno delovati na živa bića
Zooekologija - ekologija životinja
Zoofag - mesojedi
Zoocenoza - zajednica životinja
Zoocenologija - ekologija koja proučava životne zajednice
Zračenje - radijacija
I
Idioekologija - ekologija individualnih organizama autekologija
Imisija - (is) puštanje unutra
Indikator - pokazatelj
Insekticidi - hemijska sredstva za uništavanje insekata
Interakcija - međudejstvo
J
Jonizujuće zračenje - zračenja koja mogu da vrše jonizaciju materija
K
Kancer - rak zloćudni tumor
Kancerogene materije - materije koje mogu izazvati kancer
Kisele kiše - kiše koje sadrže hemijske materije štetne po biocenozu
Klimatski faktori - abiotički faktori sredine koji utiču na klimu sredine
Konzervansi - hemijske materije koje sprečavaju kvarenje hrane
L
Lanac ishrane - niz organizama u ekosistemu koji se hrane jedni drugima
Letalne doze zračenja - doze radijacije koje izazivaju smrt svih ozračenih jedinki
Leukemije (leukoze) - kanceri krvi usled tumoroznog rasta ćelija koštane srži
Litosfera - površinski deo Zemljine kore na kojoj se odvija život
M
Metabolizam ekosistema - razmena materije i energije između živog i neživog dela ekosistema
Migracije - seobe
Mikrobna ekologija - ekologija mikrooraganizama
Mikrobiocenoza - populacija mikroorganizama u okviru biocenoze
Mineralizacija - razlaganje organske materije do neorganske
Monitoring osmatranja - kontrola životne sredine radi upozorenja od mogućih opasnosti po životnu sredinu
Morbiditet - brojnost obolevanja obolele jedinke u jedinici vremena
Mutacija - izmena naslednog materijala
N
Natalitet - brojnost rađanja broj živo rođene dece na 1000 stanovnika neke oblasti
Nacionalni park - područje prirodnih ekosistema visoke vrednosti prirodna celina od nacionalnog značaja
Neutroni - krupne neutralne čestice jezgra atoma
Nuklearni otpad - otpad nastao korišćenjem nuklearnog goriva
Nutritivi - posebno hranjivi dodaci hrani
O
Oligo - mali, neznatan
Oligotrofni ekosistemi - slabo produktivni ekosistemi
Otpadne materije - otpaci u čvrstom tečnom ili gasovitom stanju kao proizvod čovekove aktivnosti
P
Parazitski lanac ishrane - parazit služi kao hrana parazitu
Pesticidi - hemijska sredstva za uništavanje štetnih organizama a radi zaštite biljaka
Piramida brojeva - grafički prikaz brojnih odnosa uzastopnih članova lanaca ishrane
Piramida energije - grafički prikaz količine energije u jedinici vremena na svakom trofičkom stupnju u ekosistemu
Polutanti - zagađujuće materije
Populacija - skup članova iste vrste koji se međusobno razmnožavaju i naseljavaju neki topografski ograničen prostor
Populaciona ekologija - izučava odnose populacije i okolne životne sredine
Potrošači - organizmi koji u ekosistemu ne mogu da samostalno stvaraju organske materije
Predator - grabljivica živo biće koje se hrani nasilno drugim živim bićima
Prirodna radijacija - zračenje iz priridnih izvora
Proizvođači - organizmi u ekosistemu koji su sposobni da iz neorganskih materija izgrađuju organska jedinjenja
R
Radijacija - zračenje, emisija zračenja ili čestica iz nekog radioaktivnog izvora
Radioaktivne padavine - radioaktivna prašina koja pada na Zemlju posle nuklearnih eksplozija
Radioaktivni izotopi - izvori zračenja koje predstavljaju pojedini hemijski elementi sa izmenjenom strukturom atomskih jezgara
Raioaktivnost - osobina nekih hemijskih elemenata da emituju nevidljive čestice ili zrake velike energije koje izazivaju jonizaciju materije
Razlagači - organizmi u ekosistemu koji koriste uginulu organsku materiju za izvor hrane i energije vršeći mineralizaciju
Revitalizacija - oživljavanje
Regeneracija - obnova
Rezistencija - smanjena osetljivost
Rodenticidi - hemijska sredstva za uništavanja glodara
S
Sanitarna kontrola voda - stalna kontrola vode za piće i javnu upotrebu zbog potencijalne opasnosti od zagađenja
Saprofag - organizam koji se hrani uginulom organskom materijom
Saprofitski lanci ishrane - lanci ishrane od uginule organske materije prema mikroorganizmima
Simbioza - zajednički život dvaju ili više organizama
Socijalna ekologija - izučava odnose čoveka i društvene sredine
Specijalni rezervat prirode - oblast u kojoj je izražena neka posebna prirodna vrednost
Stabilizatori - materije kojima se postiže željena čvrstina životnih namirnica
Stopa smrtnosti - broj uginulih jedinki jedne populacije u jedinici vremena
T
Teratogeneza - pojava nakaznosti embriona
Teratogeni činioci - faktori koji utiču na poremećaje u razvitku embriona, dovodeći do nakaznosti
Trofički lanac - lanac ishrane
U
Urbani ekosistem - gradski ekosistem
Urbanizacija - razvijanje i rast gradova
F
Fauna - životinjski svet jedne oblasti
Fizički faktori - klimatski faktori
Fitoekologija - ekologija biljaka
Fitofag - biljojed
Fitocenoza - biljna zajednica
Flora - skup biljaka ili biljnih vrsta u jednoj oblasti
Fosilna goriva - goriva nastala vekovnom transformacijom organske materije
Fotosinteza - fiziološki proces dobijanja organskih jedinjennja iz neorganskih uz pomoć svetlosne energije
Fungicidi - hemijske supstance za uništavanje otrovnih gljiva
H
Hemijski ekološki faktori - obuhvataju hemijske karakteristike određenog životnog staništa
Herbivori - biljojedi
Herbicidi - hemijska sredstva koja služe za uništavanje korovskih biljaka
Hidroedafski faktori - vodeno-zemljišni faktori
Hidrosfera - vodeni omotač Zemlje
Hronično - dugotrajno
C
Cirkulacija energije - kruženje energije
Circulus vitiosus - začarani krug, kretanje u krug
